دلایل افتادگی پوست :  لازمست که ابتدا با ساختمان پوست آشنا شوید،سپس به روند افتادگی پوست خواهیم پرداخت.

پوست ، وسیعترین عضو زنده بدن ، درحقیقت یکی ار پیچیده ترین ، جالبترین و پرکارترین اعضاء نیز به شمارمی آید.

وظایف پوست  :

  • بدن را در مقابل آسیبهای مکانیکی ، حرارت وتابش شدید نور محافظت می کند .
  • از نفوذ مواد شیمیایی و ورود میکروبها و میکرو ارگانیسمها به بدن جلوگیری می نماید .
  • برخی از مواد مضر حاصل از فعالیتهای متابولیسمی در سیستم گوارشی و کبد را دفع میکند.
  • هورمونها و آنزیمها را درداخل بدن حفظ می کند.
  • به عنوان یک عضو لامسه خارجی ، پیامهای حسی را از طریق اعصاب به مغز و مراکز عصبی منتقل می کند .
  • به کمک سلولهای لانگرهانس ، نقش مهمی را در سیستم ایمنی بدن ایفا می نماید .

اجزا و ساختمان پوست : در هر اینچ مربع از پوست ، با ضخامت متغیر بین ۱ تا ۴ میلیمتر ، اجزا ی متعددی را می توان مشاهده نمود که با تعداد شگفت آوری در کنار هم به ایفای نقش خود می پردازند. ۶۵۰ غده ترشح کنندهُ عرق, ۶۵ فولیکول مو , ، بیش از ۱۷ متر مویرگهای ظریف خونی ، هزاران سلول حس لمس ، پایانه عصبی و سلولهای لانگرهانس در هر اینچ مربع از پوست در کنار هم قرار دارند که علاوه بر آنها سلولها ی ملانو سیت  ( سازنده ملانین ) را نیز باید اضافه نمود .

به طور کلی دو نوع غده در داخل پوست وجود دارند :

  1. غدد ترشح کننده چربی
  2. غدد ترشح کننده عرق

 معمولا دهانه هر کدام از غدد چربی به یک فولیکول مو باز می شود ، اما در بعضی از موارد در پای هر فولیکول مو چند غده چربی

 وجود دارد که سبب  تجمع چربی(sebum ) بر روی پوست می گردد.

غدد عرق عمیقا “ در داخل لایه های زیرین پوست ( درم) به صورت پایانه های فنری شکل ریشه دوانده اند که توسط یک لوله تو خالی جهت دفع عرق از لایه های بالاتر (اپیدرم یا روپوست )عبور کرده و دهانه کوچک آن در سطح پوست باز می شود .  شایان ذکر است تعریق سبب پاکسازی پوست که همانا خروج آلودگیها از خلال دهانه کوچک مزبور می باشد ، نمی گردد.

لایه های پوست :  پوست از لایه های مختلفی تشکیل شده که عبارتند از:

  1. لایه اپیدرم یا روپوست         (EPIDERMIS)
  2. لایه درم یا پوست               (DERMIS)
  3. لایه هیپو درم یا زیر پوست    (HYPO DERMIS)

اپیدرم :    این لایه سطحی ترین لایه پوست می باشد و بیشتر شامل سلولهای مرده و شاخی است. ضخامتش از ۰٫۰۴ تا ۱٫۶ میلی متر متغییر می باشد .سلولهای لانگرهانس که ایمنی پوست را برعهده دارد ، ملانوسیتها و آنزیم تیروزیناز که عهده دار تولید رنگدانه های ملانین و تنظیم رنگ پوست است ،که افزایش حجم وتعداد آنها میتواندموجب ایجاد لک شود.در این لایه قرار دارند. محصولات آرایشی و بهداشتی نظیر پاک کننده ها ،لایه بردار ها ، ترمیم کنند ه ها یا مرطوب کننده ها نیز بر این لایه تاثیر می گذارد .

درم :   در زیر لایه اپیدرم واقع شده است. این لایه مهمترین بخش پوست است که وظیفه حفظ آب ، سفتی ، و قابلیت ارتجاعی پوست را دارد. لایه دوم شامل سه قسمت است. این لایه ۵ تا ۷ برابر ضخیمتر از اپیدرم است و به وسیله یک غشاءپیوندی پایه به آن متصل شده است .

درم از یک غشاء ضخیم ارتباطی تشکیل شده است که در حقیقت شبکه بهم بافته ای است از مویرگها ی خونی و لنفی ، رشته ها وپایانه های عصبی وحسی ،کلاژن و فیبرهای پروتئینی الاستین که وظیفه آنها نگهداری و حفظ رشته های عصبی می باشد .فولیکول های مو ، مویرگهای خونی ، غده های چربی و عرق نیز در این لایه قرار دارند . وظیفه اصلی این لایه حفظ استحکام و ارتجاع پوست می باشد .

      وظایف اصلی درم :

  1. اپیدرم را به کمک شبکه وسیع وظریف مویرگها ی خونی خود ، تغذیه می کند .
  2. به کمک شبکه محکمی از کلاژن و رشته های پروتئینی الاستین، سبب استحکام بافت پوست می شود .
  3. خاصیت ارتجاعی و کشسانی پوست را تامین می کند .
  4. به عنوان یک منبع دخیره آب عمل می کند .
  5. پوست را در مقابل آسیبهای مکانیکی محافظت می کند .
  6. نقش مهمی به عنوان یک گیرنده حسی ویک تنظیم کننده داخلی بازی می کند . 
  7. فیبرهای پروتئینی کلاژن مسئول سفتی پوست می باشند.
  8. فیبرهای پروتئینی الاستین موجب خاصیت ارتجاعی پوست می گردند.
  9. مواد ژله مانند که نگهدارنده آب پوست می باشند و غنی از قند های ضروری (پلی ساکرایدها) است.

 هیپودرم :  هیپودرم ،سومین و آخرین لایه پوست ،پوست را به بافتهای ماهیچه ای متصل می نماید .

این لایه به دلیل فراوانی سلولهای چربی، خاصیت ارتجاعی بسیار داشته و به عنوان ضربه گیر (مثل عملکرد فنرها در اتومبیل ) عمل می کند . ضربه گیری این لایه ، نقش بسیار مهمی در حفظ و نگهداری مویرگهای خونی و پایانه های عصبی دارد .

 پوست را می توان به یک ساختمان چوبی تشبیه کرد که هر یک از اجزای فوق ، یکی از بخشهای این ساختمان را تشکیل می دهند. لایه اپیدرم مانند سقف خانه است و لایه درم اساس و یا پایه ساختمان را تشکیل می دهد. کلاژن و الاستین هم مثل تیرهای عمودی و افقی هستند که به ساختمان استحکام می بخشند.

اپیدرم مسئول زیبایی و شادابی ظاهری پوست است .

پوست را در مقابل خشک شدن ( از دست دادن رطوبت ) ، نفوذ مواد شیمیایی مضر ومیکروبها حفاظت می نماید .

اپیدرم یک لایه فعال متابولیکی است که سنتز چربیها (لیپیدها ) را برعهده دارد .

اولین سد دفاعی در مقابل حمله مواد اکسید کننده در بدن به شمـار می رود.

عوامـل مقـابله کننـده با رادیـکالـهای آزاد نظـیـر ویـتامـین E ، ویتامینC و Superoxide Dismutase در این لایه قرار دارند.

 قابلیت نگهداری مقادیر متنابهی از سرامیدها و glycosaminoglycons را دارا می باشد .

اپیدرم حاوی مقدار زیادی آب است . هرچه بدن جوانتر باشد ، آب بیشتری در پوست وجود دارد .با افزایش سن ظرفیت نگهداری آب در پوست کاهش می یابد و در نتیجه پوست به سمت خشک و چروک شدن متمایل می گردد .

اپیدرم ، علاوه بر این ، اولین سد دفاعی بدن در مقابل هجوم میکروبی محیط اطراف بدن به شمار می آید که در این میان عملکرد خود را مدیون حضور سلولهای لانگر هانس می باشند .

سلولهای لانگرهانس بسیار به تابش اشعه ماوراء بنفش حساسند .حتی تابش خفیفی از اشعه ماوراء بنفش قادر است سلولهای لانگرهانس را از بین ببرد که این مسئله می تواند به کاهش ایمنی سطح بدن منجر شود .

همچنین با افزایش سن ، به طور طبیعی تعداد این سلولها کاهش می یابد که این خود می تواند دلیلی برای افزایش شیوع سرطان در افراد مسن نسبت به جوانان باشد .

در سطوح تحـتانی لایه اپیـدرم ، سلولـها از طریق تقسیم میتـوزی ، تکثیر می یابند . هر سلول ، با حفظ سلول والد توانایی تولید یک سلول جدید را نیز دارا می باشد . سلول جوانتـر در جای خـود باقی مانده و سلول پیـرتر از لایـه های اپیدرم رد شده و به سطح می رسد . این سلولها ضمن حرکت خود به سطوح بالاتر با ماده ای به نام کراتین پرمی شوند وآب و چربی خود را از دست می دهند .فسفولیپید موجود در آنها به گلیکـو لیپید ، کلستـرول و سرامیدها تبدیل می شود .در پایان حرکت به صورت لایه ای از سلولها ی مرده روی سطح پوست قرار می گیرند .

 تفاوت پوست مردها وخانمها :

  1. ترشحات غدد جنسی مردانه ، بر ضخامت پوست و استحکام لایه های درم می افزاید .
  2. پوست مردان پر موتر و زبرتر از پوست زنان است.
  3. غدد عرق ریز مردان بیشتر از زنان است .
  4. ملانین بیشتری در سلولهای پوست مردان وجود دارد که به همین دلیل ، پوست مردان غالبا“ تیره تر از پوست زنان است .
  5. پوست مردان به علت تولید بیشتر مواد مترشحه غدد چربی ، چربتر است .
  6. مواد شیمیایی مترشحه از غدد زنانه ، پوست را صافتر و لطیفتر می کند.
  7. موی بدن زنان کمتر ونازکتر از مردان است اما موی سرشان از نظر طول قابلیت رشد بیشتری دارد .
  8. مردان به نسبت زنان ریزش موی بیشتری دارند . در سنین کهولت ، قسمتهایی از موی مردان کم پشت شده و بقیه به سفید یا خاکستری می گراید.
  9. نژاد ، اثر بسیار اندکی بر روی پوست انسانها دارد و تنها تفاوت آن به پراکندگی غدد داخل پوست منحصر می شود .رنگ تیره بر سلولهای خاصی در پوست باز می گردد که تقریبا“ تعداد آنها در تمامی انسانها مشابه است در بعضی از نژادها ، سلولها بزرگتر بوده و تولید ملانین بیشتری می نماید.
  10. سایر عوامل نظیر رنگ مو و میزان لطافت پوست موروثی است .

  افتادگی پوست :  فرآیند پیری پوست از درون آن آغاز می شود. چروک هاوافتادگی در اثر اختلال در ساختمان لایه دوم بوجود می آیند. در واقع ممکن است چروک هایی در لایه زیرین (درم) پوست داشته باشید که سالهای سال ظاهر نشوند. هنگامی که کلاژن والاستین شکسته می شوند و میزان آنها در پوست کاهش می یابد پوست به تدریج چروک  یا افتاده می شوند.

 عوامل تسریع چروک شدن پوست:

 عوامل داخلی:

 – ژنتیک۲- عوامل هرمونی(بویژه در خانم ها)

 عوامل خارجی:

۱– نور خورشید    ۲- استرس       ۳- بی خوابی

۴- مصرف الکل   ۵- دود سیگار   ۶- آلودگی هوا

مهمترین عامل ایجاد چروک بعد از عوامل داخلی نور خورشید است.

عوامل خارجی موجب به وجود آمدن رادیکالهای آزاد در پوست می شود.

رادیکالهای آزاد :   رادیکالهای آزاد ذراتی هستند که در اثر تاثیر عوامل خارجی در پوست ایجاد می شوند. این ذرات با هجوم به لایه درم پوست می توانند اجزای آنها را تخریب نمایند.به عبارت ساده تر رادیکالهای آزاد را می توان به موریانه تشبیه کرد که به آهستگی و پیوستگی درحال تخریب ستونها و سقف های خانه چوبی شما می باشند. ابتدا در ظاهر هیچ گونه مشکلی مشاهده نمی گردد ولی بر اثر مرور زمان سقف خانه فرو خواهد ریخت.

عملکرد رادیکالهای آزاد :  هنگامی که یک مولکول بر اثر تابش نور خورشید پر از انرژی می گردد از حالت پایدار خارج می شود و برای رسیدن به حالت پایدار به اجزای اصلی پوست هجوم آورده و موجب تخریب کلاژن و الاستین در پوست می گردد.

جلوگیری از ایجاد رادیکالهای آزاد :  مهمترین عامل خارجی که موجب ایجاد رادیکالهای آزاد می گردد نور خورشید است. بنابر این اولین سد دفاعی در برابر پرتوهای مضر خورشید استفاده از فرآورده های ضد آفتاب می باشد.

استفاده از ضد آفتاب به تنهایی نمی تواند از ایجاد رادیکالهای آزاد جلوگیری کند. اخیراً از ویتامین های مختلف بصورت موضعی و خوراکی هم استفاده می شود تا میزان آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد را کاهش دهند به این گونه مواد ضد رادیکالهای آزاد گفته می شود. ویتامین های و  بهترین هستند.

مواد آنتی اکسیدان یا ضد رادیکال :   به مواد ضد رادیکال آزاد گفته می شود که دارای مولکول های بسیار پایدار باشند و بتوانند رادیکالهای آزاد را پایداری کنند ، بدون آنکه خودشان ناپایدار شوند. بطور طبیعی مقداری از این مواد در بدن هر فرد ساخته می شود ولی قسمت عمده آنها توسط ویتامینها ، مواد معدنی ، میوه ها و سبزیجات تامین می گردد.ازجمله بهترین آنتی اکسیدانها میتوان از کاکائو، قهوه، چای سبز،اّمگا ۳ موجود در ماهی،میوه ها وسبزیجات قرمز رنگ،نام برد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست